Juryrapport Gouden apenstaart 2008

Algemene inleiding

Dit is de eerste keer dat de Gouden Apenstaart weer wordt uitgereikt onder leiding van de stichting Mijn Kind Online. Deze prijs voor de beste website voor kinderen is door Mijn Kind Online geadopteerd om meer aandacht te krijgen voor kwaliteit op internet. De herstart is mede mogelijk door een sponsorbijdrage van KPN.

De Gouden apenstaart werd voor het eerst uitgereikt in 1999, op initiatief van Waag Society. Na de uitreiking van 2004 stopte de verkiezing wegens een tekort aan financiÃ«n. Vier jaar later blaast de stichting Mijn Kind Online de Gouden apenstaart-verkiezing nieuw leven in, in samenwerking met Waag Society.

Tot nu toe wordt het debat over kinderen en internet teveel overheerst door de vraag welke risico’s kinderen lopen. Maar internet brengt meer dan gevaar! Internet biedt enorme kansen en mogelijkheden voor kinderen. En niet alleen volwassenen bieden die mogelijheden aan kinderen, ook kinderen zelf zijn volop bezig zich creatief te uiten in de hoop dat anderen zien wat ze doen.

Een discussie over kwaliteit is echter niet overbodig: tussen het grote aanbod is het voor iedereen heel moeilijk om te ontdekken welke website goed is en welke niet. Wat mogen ze niet zien en wat wel? En wat vinden we eigenlijk goed voor onze kinderen? Hoe ontdekken ouders waar de beste websites te vinden zijn? En welke criteria hanteer je daarvoor?

De Gouden apenstaart wordt uitgereikt in twee categorieÃ«n: websites voor kinderen die zijn gemaakt door volwassenen en sites gemaakt door kinderen zelf.

Criteria

Kanshebbers worden door de jury beoordeeld aan de hand van toetsbare criteria. We hebben ze samengevat als:

aantrekkelijkheid, betrouwbaarheid en gebruikersvriendelijkheid.

De criteria, die op de Gouden apenstaart-site worden toegelicht, zijn opgesteld door Mijn Kind Online en professionals op het gebied van kinderen en media, werkzaam voor onder meer Sanoma Uitgevers, KRO Kindertelevisie, usability-bureau 2C, Maroc.nl, marketingbureau IPM Kidwise, het Nederlands Jeugdinstituut en Ouders Online. Zij vormden ook de vakjury.

Online vakmanschap

Mijn Kind Online wil met de verkiezing online vakmanschap stimuleren. Inmiddels begint de boodschap wel door te dringen dat je kinderen aan het handje moet nemen op internet. Maar dan is de vraag: waar nemen we ze dan naartoe? Mijn Kind Online ziet een toenemende behoefte bij ouders, maar ook bij docenten en mediamakers aan criteria voor digitale kwaliteit. Hoe bepaal je wat geschiÂkt is voor kinderen? Dat doe je niet alleen door te constateren dat op een website geen geweld of seks op staat.

Hopelijk worden de Gouden apenstaart-criteria de gouden standaard voor makers van inhoud voor kinderen op internet.

Het oordeel van de jury

Er zijn in totaal 583 verschillende websites aangemeld. Het grootste gedeelte was in de categorie ‘Websites voor kinderen, gemaakt door volwassenen’: bijna 300. Het aantal inzendingen in de categorie ‘Websites gemaakt door kinderen’ was ruim 280. We weten dat er veel meer kinderen bezig zijn met een eigen website, dus we hopen volgend jaar in die categorie nog meer inzendingen te krijgen.

Genomineerden

De jury heeft negen websites voor de Gouden apenstaart genomineerd.

Genomineerde websites voor kinderen

Genomineerde websites gemaakt door kinderen

Kinderen en anderen konden tot half januari hun stem uitbrengen op een van deze websites, via www.goudenapenstaart.nl. Daar is voor elke categorie een winnaars uit voortgekomen.

Jurycommentaar

Aan gebruiksvriendelijkheid van websites voor kinderen valt eigenlijk nog het meest te verbeteren. We hebben alle klassieke fouten voorbij zien komen. Van dode links, moeilijk weg te klikken pop-ups bij het openen van de site (bijv. mp3’s) tot vreemde url’s, onduidelijke navigatiestructuur en verstopte inforrmatie.

Kinderwebsites bieden in het algemeen te weinig informatie voor ouders aan. Als ouders willen weten wat er met de gegevens van hun kinderen gebeurt

is het op kinder-websites lastig speciale ouder-informatie te vinden.

Vaak is het voor ouders al niet duidelijk hoe ze contact op kunnen nemen met de makeres van de website, laat staan dat kinderen die informatie kunnen vinden. Meestal staat het er wel na goed zoeken, maar soms ook helemaal niet (dan verwijst de contactbutton naar een pagina ‘in ontwikkeling’ of is een dode link).

Kinderen zien op kinderwebsites veel te vaak advertenties die helemaal niet voor hen bedoeld zijn. Advertenties voor tijdschriften voor volwassenen, auto’s, verzekeringen, uitzendbureaus.

Sowieso vond de jury de hoeveelheid reclame opvallend groot: er zijn zelfs sites voor kinderen die op de openingspagina’s vrijwel alleen reclame bieden. In het algemeen wordt ook te weinig duidelijk gemaakt wanneer iets betaalde informatie is en wanneer niet. Voor kinderen is dit een moeilijk herkenbaar onderscheid, waardoor het ze te moeilijk gemaakt wordt om een kritische houding te ontwikkelen.

Positief verrast was de jury echter ook. Met name door de vele manieren waarop kinderen uitgedaagd worden om creatief te zijn. Zo wordt soms heel goed gebruik gemaakt van het feit dat interactie de meerwaarde is van internet ten opzichte van andere media. Het is duidelijk dat veel aandacht besteed wordt aan het aantrekkelijk maken van websites voor kinderen en dat op dat gebied veel geÃ«xperimenteerd wordt.

We hopen dat de criteria voor kwaliteit die de jury heeft opgesteld, websitemakers in de toekomst gaan inspireren hun websites voor kinderen nÃ³g beter te maken.

Oordeel van de jury per genomineerde website

Categorie Gemaakt door volwassenen

Hamsterwereld

De Hamsterwereld van AH springt eruit met de fijne, frisse vormgeving. De website is uitnodigend, en daagt kinderen uit tot klikken. Er is veel te doen, de steeds wisselende inhoud is zinvol en wordt op een grappige manier gebracht. Voor kinderen is de afzender niet duidelijk: dat de website van Albert Heijn afkomstig is, wordt alleen op de ouderpagina genoemd. Het voordeel daarvan is wel, dat kinderen op de website niet overduidelijk als consument worden aangesproken. De informatie voor ouders is goed te vinden en helder.
Verbeterpunten: De navigatie is niet altijd duidelijk. Jammer is ook dat het geluid niet uit te zetten is en dat de laadtijd van de pagina’s soms vrij lang is.

Kro.kindertijd

De kinderwebsite van de KRO heeft een aantrekkelijke vormgeving. Al bij het binnenkomen geeft de website de perfecte combinatie van uitdaging en overzicht. De openingspagina is goede combinatie van duidelijke plaatjes en een mondelinge toelichting. Het is onmiddellijk duidelijk wie de afzender is en dat het een onderdeel is van een groter geheel. Kinderen krijgen veel klikimpulsen, er is veel te zien en te doen. De informatie voor ouders is duidelijk, maar moeilijk te vinden.
Verbeterpunten: Voor de gebruikersvriendelijkheid zou het beter zijn de url Kindertijd.nl (die ook werkt) te communiceren in plaats van kro.kindertijd.nl. Het onderscheid tussen ‘boven en onder de vouw’ is niet duidelijk: aan de onderkant wordt informatie voor ouders verwacht. Lange laadtijd van sommige vervolgpagina’s.

Lekker belangrijk

Lekker belangrijk, de website van het Voedingscentrum heeft de juiste ‘tone of voice’; te pakken: informatief maar niet belerend. De teksten zijn lang, maar goed geschreven. De site heeft een aantrekkelijke, eigentijdse vormgeving en biedt kinderen veel klikimpulsen. De website staat bomvol informatie, op een leuke manier gebracht. Met de heldere navigatie doe je kinderen een groot plezier.
Verbeterpunten: Waar staat de informatie voor ouders en informatie over de doelstelling van de website?

Nps.nl/sesamstraat

De website van de NPS die hoort bij het tv-programma Sesamstraat maakt goed gebruik van de bekende characters die de kinderen al van de televisie kennen. Bijzonder is dat de beginpagina gemaakt is door kinderen: zij kunnen op de site zelf een homepage maken en deze insturen. De combinatie van beeld en geluid is goed aangepast aan de leeftijd van de doelgroep. De pictogrammen worden ook door bekende stemmen toegelicht.
Verbeterpunten: Voor kinderen is de url te complex. Er is geen informatie voor ouders en ook contactinformatie ontbreekt.

Planstation

Planstation, de website van Plan Nederland, onderscheidt zich positief van andere informatieve kinderwebsites door de vormgeving: fris, en toch passend bij de afzender. De afzender is duidelijk en ouders worden goed geÃ¯nformeerd. De website is lekker snel en we zien een prettige combinatie van tekst en beeld. Er is veel goed geschreven informatie te vinden, waardoor een relatief moeilijk onderwerp voor kinderen toegankelijk is gemaakt.

Sketch Studio

Met de Sketch Studio biedt het Klokhuis, kinderprogramma van de NPS, een prachtig creativiteit-centrum aan kinderen. Kinderen zijn er uren zoet mee om animaties te maken, nieuwe situaties te bedenken, stemmetjes in te spreken. Kinderen kunnen er goed mee uit de voeten omdat de site op een natuurlijke manier aansluit de behoeften en vaardigheden van de doelgroep. Hiermee sluit de website optimaal aan bij behoeften van kinderen in dit nieuwe media-tijdperk. De onderscheidt zich door de frisse, moderne vormgeving. Leuke insteek, helemaal van nu. Frisse, onderscheidende vormgeving.
Verbeterpunten: Waar is de informatie voor ouders? Voor wie is de nieuwsbrief bedoeld? Screening van de reacties in het gastenboek verdient aanbeveling om rommel en rare teksten te voorkomen of verwijderen.

Troep in Breda

Troep in Breda is een opmerkelijk goed geslaagd project van de gemeente Breda. Er wordt op een goede manier rekening gehouden met verschillende doelgroepen, duidelijk aangegeven op de beginpagina. Informatie is goed te vinden, er is een goed zichtbare button voor contactinformatie. De vormgeving, het muziekje, de spelletjes, het heeft iets ouderwets knulligs, maar wel op een leuke manier. Voor kinderen, die wellicht niet uit zichzelf geÃƒÂ¯nformeerd willen worden over de vuilverwerking in een stad, biedt de website een aantrekkelijke combinatie van spelen, kijken en geÃƒÂ¯nformeerd worden.

Villa Life

Villa Life is ‘typisch VPRO’ en dat is en compliment. De website heeft een uitstraling die geheel in lijn is met die van het gelijknamige televisiemagazine voor kinderen, met de eigen toon, en de eigen vormgeving. Zowel het programma als de website stralen een 12+gevoel uit, wat mede de aantrekkelijkheid ervan bepaalt voor de doelgroep.
Verbeterpunten: Wat er nu precies schuilgaat achter welke url’s is onduidelijk: er is de Villa Life website, die bereik je via www.villalive.nl (met v) en er is een weblog dat functioneert als de website van Villa Achterwerk, dat je bereikt via www.villalife.nl (met f). Wat nu precies voor wie bedoeld is, wordt niet snel duidelijk als je het achterliggende tv-gebeuren niet kent. Informatie voor ouders ontbreekt.

Zappmixer

Zappmixer verdient de nominatie voor het briljante idee en de leuke mogelijheden die kinderen hier krijgen om zelf experimenteren met het maken van filmpjes. Er is een duidelijke link met Zapp. Kinderen moeten wel even doorzetten om te ontdekken dat je pas aan de slag kunt als je je aanmeldt en een wachtwoord hebt, maar dan wijst het zich vanzelf.
Verbeterpunten: Bij een eerste bezoek wordt niet meteen duidelijk wat de bedoeling is. Ook in de Spelregels staat dat niet vermeld. Contactinformatie staat erg verstopt.

Categorie Gemaakt door kinderen

Mollol

Mollol is een website met informatie over de natuur, bekeken vanuit een ondergrondse positie bekijkt (de mol, de muis, de mier, de regenworm enz.). De site heeft een fraai geanimeerde openingspagina. De site is vormgegeven als een boek, wat een leuke vondst is. Maar ook de keuze om wereld te beschrijven ‘vanuit de grond’is een originele aanpak om de inhoud te structureren. De navigatiesturctuur is helder en er is goed gebruik gemaakt van beeld.
Verbeterpunt: Mollol is een website die gemaakt is in het kader van Thinkquest. Daardoor heeft hij een url die niet bepaald gebruikersvriendelijk is.

Naar de brugklas

De website Naar de brugklas viel op door de prettig persoonlijke uitstraling en manier van schrijven, zonder dat het afleidt van de informatieve doelstelling. Kleurrijk en toch overzichtelijk. Alles wat de doelgroep wil weten over de overgang naar de brugklas, is er te vinden. En als er nog vragen zijn, dan kun je die stellen aan Els, de maakster.
Verbeterpunt: De website is gemaakt met de Websitemaker van Kennisnet. Het is jammer dat dit systeem zo’n onmogelijke url oplevert.

Tweris

Het is bijna niet te geloven dat Nils, de maker van Tweris, pas in groep 7 zit. Een jaar geleden begon hij met de website, waar hij de figuurtjes Tweris en Elpens uit KorgiliÃ« tot leven brengt in zelfgetekende strips. De bijzondere, eigen tekenstijl maakt indruk. De keuze voor een weblog werkt hier uitstekend. Tweris heeft een heerlijke, creatieve vormgeving en er is goed gebruik gemaakt van de mogelijkheden die internet biedt.
Verbeterpunt: De website lokt niet uit tot interactie, terwijl dat met een weblog natuurlijk heel goed kan. Wie is de maker van Tweris? Hoe kan je hem bereiken? Wil hij ook horen wat andere kinderen ervan vinden?